Kapıcının Kıdem Tazminatı: Kim Öder, Nasıl Hesaplanır?

Apartman görevlisinin kıdem tazminatına hak kazanma şartları, kat maliklerinin eşit sorumluluğu, hesaplama esasları ve yöneticinin davadaki konumu.

Apartman ve sitelerde çalışan kapıcılar (apartman görevlileri) İş Kanunu kapsamında işçidir ve şartları varsa diğer işçiler gibi kıdem tazminatına hak kazanır. Ancak kapıcının işvereninin kim olduğu, tazminatı kimin ödeyeceği ve davanın kime karşı açılacağı, apartman yönetimlerinde sıkça karıştırılır. Bu yazıda kapıcının kıdem tazminatına ilişkin kuralları 1475 sayılı Kanun’un 14. maddesi, Kat Mülkiyeti Kanunu ve Yargıtay uygulaması ışığında açıklıyoruz.

Kapıcının işvereni kimdir?

Konut Kapıcıları Yönetmeliği, kapıcıyı ana taşınmazın bakımı, korunması, ortak yerlerin temizliği, kaloriferin yakılması, bahçenin bakımı, oturanların çarşı işlerinin görülmesi ve güvenliğin sağlanması gibi hizmetleri gören kişi olarak tanımlar ve işvereni konutun maliki ve ortakları olarak belirler. Yani apartman kapıcısının işvereni, kat malikleridir.

Apartman veya site yöneticisi ise İş Kanunu ve yönetmeliğin uygulanması bakımından işveren vekili/temsilcisi konumundadır. Yönetici, kapıcıyla ilgili işlemleri kat malikleri adına yürütür; iş hukukundan doğan idari ve yargısal uyuşmazlıklarda işvereni temsil eder ve kapıcının yasal haklarını kat maliklerinden tahsil ederek ödemekle yükümlüdür.

Kapıcı hangi durumlarda kıdem tazminatı alır?

Kapıcının kıdem tazminatına hak kazanması için diğer işçilerde olduğu gibi aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış olması ve iş sözleşmesinin 1475 sayılı Kanun m.14’te sayılan hâllerden biriyle sona ermesi gerekir:

• Kat malikleri veya yönetimin, ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılık dışındaki bir nedenle sözleşmeyi feshetmesi (ör. kapıcılık hizmetinin kaldırılması, yerine güvenlik şirketi alınması),
• Kapıcının ücretinin ödenmemesi, sigortasız veya eksik sigortalı çalıştırılması, fazla çalışmalarının karşılanmaması gibi haklı nedenlerle sözleşmeyi kendisinin feshetmesi,
• Emeklilik (yaşlılık aylığı) veya yaş dışındaki sigortalılık süresi ve prim gün şartlarını tamamlayarak ayrılma,
• Muvazzaf askerlik, kadın kapıcının evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde ayrılması,
• Kapıcının ölümü (tazminat kanuni mirasçılarına ödenir).

Kapıcının kıdem tazminatını kim öder?

Kıdem tazminatından kat malikleri sorumludur. KMK m.20/1-a’ya göre aralarında başka türlü anlaşma olmadıkça kat malikleri kapıcı, kaloriferci, bahçıvan ve bekçi giderlerine eşit olarak katılır. Yargıtay da kapıcının işçilik alacaklarından kat maliklerinin bu hüküm uyarınca eşit olarak sorumlu tutulması gerektiğini kabul etmektedir.

1. Yönetici, kıdem tazminatı tutarını hesaplatır ve kat malikleri kuruluna sunar.
2. Tutar, işletme projesine eklenerek veya olağanüstü gider kararıyla kat maliklerinden eşit paylar hâlinde toplanır.
3. Ödeme kapıcının banka hesabına yapılır ve makbuz/ibraname düzenlenir.

Kapıcı giderlerinin eşit paylaşılması kuralı, kat malikleri arasında yazılı bir anlaşma veya yönetim planı hükmüyle değiştirilebilir. Kiracılar, KMK m.22 uyarınca gider ve avans borcundan kira bedeliyle sınırlı olarak sorumlu olsa da kıdem tazminatı gibi iş sözleşmesinin sona ermesine bağlı ödemelerin ev sahibi ile kiracı arasında nasıl paylaşılacağı kira sözleşmesine ve giderin niteliğine göre değerlendirilir.

Kıdem tazminatı nasıl hesaplanır?

Kapıcının kıdem tazminatı, her tam hizmet yılı için 30 günlük ücret tutarında ödenir; bir yıldan artan süreler de orantılı olarak hesaba katılır. Esas alınan ücret, son brüt ücrete düzenli olarak sağlanan para ve para ile ölçülebilen menfaatlerin eklenmesiyle bulunan giydirilmiş ücrettir. Kapıcılarda bu menfaatler arasında kapıcı dairesinin sağlanması ve yakacak, bayram harçlığı gibi düzenli ödemeler gündeme gelebilir. Yıllık tutar kıdem tazminatı tavanını aşamaz.

Kıdem hesabında aynı apartmanda farklı yönetim dönemlerinde geçen tüm çalışma süreleri birlikte dikkate alınır; yöneticinin değişmesi kıdemi sıfırlamaz. İş sözleşmesi devam ederken kapıcıya “kıdem tazminatı” adıyla ödeme yapılmışsa, Yargıtay bu ödemeleri avans kabul ederek fesih tarihinde hesaplanan tutardan mahsup etmektedir.

Dava kime karşı açılır?

Kıdem tazminatı ödenmezse kapıcı önce arabulucuya başvurmak zorundadır; 7036 sayılı Kanun m.3 uyarınca işçilik alacaklarına ilişkin davalarda arabuluculuk dava şartıdır. Anlaşma sağlanamazsa iş mahkemesinde dava açılır.

Davada işveren kat malikleri olduğundan dava onlara karşı açılabilir; Yargıtay, yöneticinin işveren temsilcisi sıfatıyla doğrudan hasım gösterilmesini de mümkün görmektedir. Ancak bu durumda hüküm yönetici şahsı hakkında değil, kat malikleri adına yönetici hakkında kurulmalıdır. Kıdem tazminatında zamanaşımı süresi beş yıldır (4857 s. Kanun Ek m.3).

Apartman yönetimleri için öneriler

• Kapıcıyla yazılı iş sözleşmesi yapın; görev tanımını, çalışma saatlerini ve kapıcı dairesi kullanımını açıkça belirtin.
• Kapıcıyı gerçek ücreti üzerinden sigortalı yapın ve bordroları saklayın.
• Fesih kararını kat malikleri kurulunda alın, fesih bildirimini yazılı yapın ve bildirim sürelerine uyun.
• İşletme projesinde olası kıdem tazminatı yükü için ayrı bir fon ayırmayı değerlendirin.
• Ödemelerde banka kanalını kullanın ve ibranameyi kanuni şartlarına uygun düzenleyin.

Kıdem tazminatının genel şartları için kıdem tazminatı rehberimizi, yönetimin işleyişi için site ve apartman yönetim kurulu yazımızı okuyabilirsiniz. İşçilik alacakları hakkında iş hukuku, kat mülkiyeti konularında gayrimenkul hukuku sayfalarımızı ziyaret edebilirsiniz.

Şimşek Hukuk Bürosu olarak Av. Saltuk Buğra Şimşek ve Av. Halil Alperen Şimşek ile bu konudaki dava ve süreçlerde hukuki danışmanlık ve temsil hizmeti veriyoruz. Dosyanız hangi şehirde görülürse görülsün, UYAP ve duruşma takibiyle süreci yürütebiliriz. Değerlendirme için online randevu oluşturabilir veya +90 501 153 97 99 numarasından bize ulaşabilirsiniz.

Konuya İlişkin Yargıtay Kararı

Sıkça Sorulan Sorular

Apartman kapıcısının işvereni kimdir?

Konut Kapıcıları Yönetmeliği’ne göre işveren konutun maliki ve ortakları, yani kat malikleridir. Yönetici işveren vekili veya temsilcisi konumundadır.

Kapıcının kıdem tazminatını kim öder?

Kat malikleri öder. Aksi kararlaştırılmadıkça Kat Mülkiyeti Kanunu m.20/1-a uyarınca kapıcı giderlerine eşit olarak katılırlar.

Kapıcı kıdem tazminatı için kaç yıl çalışmalı?

Aynı apartmanda en az bir yıl çalışmış olmalı ve sözleşme kanunda sayılan hâllerden biriyle sona ermelidir.

Yönetici değişince kapıcının kıdemi sıfırlanır mı?

Hayır. İşveren kat malikleri olduğundan, farklı yönetim dönemlerinde aynı apartmanda geçen tüm süreler kıdeme dahildir.

Emekli olan kapıcı kıdem tazminatı alır mı?

Evet. Yaşlılık aylığı almak amacıyla veya yaş dışındaki şartları tamamlayıp SGK yazısıyla ayrılan kapıcı kıdem tazminatına hak kazanır.

Kapıcı dairesi kıdem tazminatı hesabına girer mi?

Kıdem tazminatına esas ücrete para ile ölçülebilen menfaatler de eklenir; kapıcıya sağlanan konut ve yakacak gibi düzenli menfaatler bu kapsamda değerlendirilebilir.

Kapıcı davayı yöneticiye karşı açabilir mi?

Yönetici işveren temsilcisi sıfatıyla davalı gösterilebilir; ancak hüküm kat malikleri adına yönetici hakkında kurulur ve sorumluluk kat maliklerine aittir.

Kiracı kapıcının kıdem tazminatına katılır mı?

Yönetime karşı sorumluluk kural olarak kat malikindedir. Ev sahibi ile kiracı arasındaki paylaşım kira sözleşmesine ve giderin niteliğine göre belirlenir.

Kapıcı kıdem tazminatında zamanaşımı ne kadar?

Kıdem tazminatında zamanaşımı beş yıldır. Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur.

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her somut olay kendi delilleri ve koşulları içinde değerlendirilmelidir. Yazıda anılan kanun hükümleri ve yargı kararları, yayın tarihindeki mevzuat ve içtihat esas alınarak aktarılmıştır.